GIOAQUINA DECEDRUNA DE MAS, Ca. Ch.
(1783-1854)
Một người vợ, một người mẹ và một vị sáng lập Ḍng
Don Teodore de Mas, một luật sư trẻ và thuộc gia đ́nh quyền quư, một ngày nọ đến thăm gia đ́nh ông Don Lerenzo de Vedruna và đem theo một ít kẹo cho các cô con gái của ông. Gioaquina de Vedruna, một trong những người con gái dễ thương của ông Don Lorenzo rất thích đồ ăn ngọt, và cô bé c̣n cho Don Teodore biết là cô rất thích đồ ngọt. Không lâu sau, Don Teodore đă trở lại xin cưới cô bé Gioaquina. Đối với thời đó, Don Teodore và Gioaquina quả là xứng đôi, nên ông Don Lorenze đă đồng ư ngay. Cũng theo thói tục thời đó, cô bé Gioaquina chẳng được hỏi ư kiến. Thế là vào ngày 24 tháng 3 năm 1799, Gioaquina vâng lời cưới chàng luật sư lớn hơn cô 10 tuổi.
Mấy ngày sau lễ thành hôn, Teodore thấy vợ tỏ vẻ hơi buồn sầu. Chàng nhỏ nhẹ hỏi lư do tại sao. Với gịng lệ tuôn rơi, Gioaquina cho chàng biết là nàng đă có ư định muốn vào ḍng kín để tu thân, nên bây giờ nàng sợ là sẽ làm Chúa buồn v́ đă không theo ơn Chúa kêu gọi. Đến lượt Teodore, chàng cũng cho Gioaquina biết là chàng cũng cảm thấy có ơn gọi tu ḍng, nhưng v́ là con trưởng, chàng phải vâng lời cha mẹ để lập gia đ́nh và có con nối dơi tông đường. Thế là hai người an ủi nhau.
Gioaquina sinh ngày 16 tháng 4 năm 1783, tại Barcelôna, Tây Ban Nha, trong một gia đ́nh tuy không giầu có, nhưng cũng vào loại khá giả. Thay v́ mướn ngườidạy dỗ các con như thói quen thời đó, mẹ của Gioaquina đă đích thân dạy dỗ tám người con của bà, nhất là dạy cho họ có được một nền tảng Công giáo vững chắc.
Ngay từ tuổi nhỏ, Gioaquina luôn cố gắng để nh́n ra Chúa trong mọi biến cố trong cuộc sống. Em đặc biệt tôn sùng sự thương khó của Chúa, và đă có lần em nói với mẹ là mọi sự chung quanh đều nhắc cho em nhớ đến măo gai, các sợi chỉ gợi lên trong trí em những giây thừng trói buộc Chúa vào cột. Những cọng cỏ dại ngoài đồng thi nhắc cho em nhớ những lỗi lầm mà em phải cố gắng nhổ đi.
Đến năm 12 tuổi, Gioaquina đến tu viện ḍng Carmêlô ở Barcêlôna để xin nhập ḍng. Khi gặp mẹ bề trên, Gioaquina đă khẩn khoản xin cho được nhập ḍng. Bà mẹ bề trên phải cố gắng để khỏi bật cười khi nghe lời xin nài của một em nhỏ, rồi bà khôn khéo cho Gioaquina biết là em c̣n quá nhỏ; nhưng nếu em cảm thấy có ơn gọi này, th́ vài năm nữa em hăy trở lại. Gioaquina trở về nhà để chờ đợi. Trong khi đó, mọi người tưởng rằng Gioaquina đă quên biến cố này, v́ Gioaquina vẫn b́nh thường tham dự các sinh hoạt của các cô gái trong thời đó.
Sau lễ thành hôn, Gioaquina và Teodore cùng nhau xây dựng một gia đ́nh ấm cúng và hạnh phúc. Dù vậy, cũng không phải là không có những khó khăn. Tuy gia đ́nh họ Vedruna là một gia đ́nh rất tốt, c̣n Gioaquina th́ xinh đẹp và đạo hạnh, nhưng gia đ́nh của Teodore luôn coi thường Gioaquina. Họ nghĩ rằng Gioaquina c̣n quá nhỏ, và Teodore đă hạ ḿnh hơi thấp khi lấy Gioaquina. Nhưng dù gia đ́nh của chồng có làm cho Gioaquina buồn phiền, nàng và Teodore rất yêu mến nhau. Thêm vào đó, ḷng yêu mến Thiên Chúa càng làm cho t́nh yêu của họ thêm bền chặt. Hai người bắt đầu mỗi ngày bằng thánh lễ, và kết thúc mỗi ngày bằng kinh mân côi. Sau những ngày mong đợi, người con đầu ḷng đă chào đời và hạnh phúc lại càng tăng triển trong gia đ́nh êm ấm này.
Hai vợ chồng đă có bốn người con khi trận chiến do Napoleon gây nên bùng nổ. Thế là gia đ́nh Gioaquina đă phải đến thành phố Vich để tạm trú, c̣n Teodore th́ phải nhập binh. Không lâu sau, Gioaquina cùng với các con và một người đầy tớ đang đêm phải trốn khỏ thành phố Vich. Nhờ sự can đảm của Gioaquina, tất cả đă đi b́nh an đến thành Monteseny. Ở đây, người con gái thứ ba của Gioaquina trào đời, nhưng mấy tuần sau bé đă qua đời. Tại đây, một người con trai của Gioaquina cũng đột nhiên qua đời.
Đến năm 1810, khi b́nh an trởlại, cả gia đ́nh đă trở về Vich. Teodore đă lập được nhiều chiến công, nhưng sau những ngày tháng chinh chiến, sức khỏe của Teodore đă yếu ṃn. Tại đây, Gioaquina biết rằng Teodore chỉ c̣n có thể sống thêm vài năm nữa. Thêm vào sự đau khổ này, Gioaquina c̣n phải chịu nhiều đắng cay do các em của Teodore gây nên. V́ Teodore được hưởng một gia tài rất lớn, họ cũng muốn được chia sẻ trong gia tài đó.
Teodore đă qua đời trong khi Gioaquina đang nằm liệt giường ở pḥng bên cạnh. Từ đây, Gioaquina mới có 33 tuổi, phải một ḿnh chăm sóc và dậy dỗ cho 6 người con.
Điều quan trọng nhất đối với Gioaquina trong lúc này là việc giáo dục cho các con. Đồng thời, Gioanquina cố gắng sống một đời đạo hạnh hơn, và sống một đời trong hăm ḿnh khổ chế và đền tội.
Sau hai năm mang tang chồng, Gioaquina bắt đầu mặc áo Ḍng Ba Phanxicô, một bộ áo mầu nâu nhạt với sợi giây cuốn ngang lưng. Gioaquina đă mặc bộ áo này trong tám năm, và đồng thời giúp các việc bác ái như giúp bệnh nhân trong nhà thương. Quan niệm quần chúng coi Gioaquina như một người điên. Cả họ hàng của Gioaquina lẫn của Teodore đều rất khó chịu khi thấy một người quí phái như Gioaquina lại mặc một bộ áo không khác ǵ tấm giẻ, đến nỗi họ đă xin Đức Cha cấm Gioaquina không được mặc bộ áo đó nữa. Dù vậy, Gioaquina vẫn tiếp tục sống như cũ, tiếp tục dạy dỗ các con và làm việc bác ái.
Vào một ngày nọ trong năm 1820, đang khi Gioaquina cỡi lừa đến nhà thờ Ḍng Carmêlô để dự lễ, đột nhiên con lừa dừng trước nhà thờ Ḍng Capuchin và nhất định không chịu đi nữa. Vào nhà thờ, Gioaquina đă gặp Cha Stephen de Olot. Cha Stephen đă được một ơn soi sáng, và Cha muốn hướng dẫn Gioaquina để lập nên một ḍng nữ, vừa sống đời chiêm niệm vừa làm việc tông đồ trong việc giáo dục và y tá. Gioaquina sững sờ đáp lại, “Con t́m đâu cho ra các nữ tu?” Vị linh mục đă trả lời rất ngắn gọn, “Họ sẽ đến.”
Đến lúc này, các người con lớn của Gioaquina đă trưởng thành và không c̣n cần sự săn sóc của mẹ nữa, nhưng Gioaquina vẫn c̣n phải lo chăm sóc cho những người con gái nhỏ, v́ thế, Gioaquina tiếp tục sống đời cầu nguyện, đền tội, và bác ái như trước.
Không lâu sau, v́ phong trào chống hàng giáo sĩ, nhiều cuộc nổi loạn xảy ra ở khắp nơi. Cha Stephen đă bị bắt và bị đày sang Pháp. Gioaquina cùng với ba người con gái cũng bị bắt buộc phải sang Pháp. Tại đây, Gioaquina và Cha Stephen bắt đầu phác họa chương tŕnh thành lập ḍng.
Sau những ngày tháng lưu đầy, Gioaquina đă được trở lại Tây Ban Nha. Gioaquina liền nhờ vợ chồng của người con trai và một người em chăm sóc cho ba người con gái nhỏ. Tuy phải xa những người c̣n nhỏ, Gioaquina vẫn dành t́nh thương yêu dạt dào của ḿnh cho họ.
Đến năm 1826, trong nguyện đường của Đức Giám Mục, Gioaquina đă khấn ḍng. Ḍng mới này có tên là Ḍng Carmêlô Bác Ái, và mặc bộ áo của Ḍng Carmêlô, nhưng áo ḍng màu đen thay v́ màu nâu. Dưới sự hướng dẫn của Cha Stephen, Gioaquina và một nhóm các phụ nữ bắt đầu đời sống tu tŕ. Trước kia, trong đời sống hôn nhân, Gioaquina là mẹ của các con, ở đây, Sơ Gioaquina tiếp tục đóng vai tṛ của một người mẹ đối với các chị em. Dù phải đối đầu với biết bao khó khăn trong việc lập một ḍng mới trong Giáo Hội, Sơ Gioaquina luôn giữ vững ḷng tin yêu nơi Thiên Chúa. Sơ nói: “chúng ta càng mến Chúa, th́ chúng ta càng muốn mến Chúa hơn.”
Đời sống của các sơ trong thời buổi sơ khai thật là khổ cực; một số không chịu nổi và đă phải ra đi. Vào một bữa tối nọ, một người đă đứng dậy và nói lên sự khó chịu của ḿnh đối với bữa ăn hôm đó, v́ bữa ăn chỉ có một quả trứng. Với ḷng khiêm nhu, Mẹ Gioaquina đă qú dưới chân sơ đó và xin lỗi.
Một cuộc nổi loạn nữa lại xảy ra vào năm 1835, giữa nhóm chống hàng giáo sĩ và nhóm Carlists. V́ Giuse, con trai của Mẹ Gioaquina, là một thành viên nổi danh của nhóm Carlists, nên họ đă trút cơn giận của họ trên Mẹ Gioaquina. Vào ngày 7 tháng 2 năm 1835, một nhóm chín người đă đến Manso Escorial, nơi đang là nhà mẹ của Ḍng, để bắt Mẹ Gioaquina. Họ kéo Mẹ qua đường phố đến nhà tù của thành phố. Khi đă vào trong, một tên lính đă dùng chuôi súng để đánh Mẹ. Trong năm ngày ở tù, Mẹ không một lời kêu trách. Sau đó, họ đă thả Mẹ về nhà, và không kết được Mẹ tội ǵ.
Sau khi trở về, Mẹ Gioaquina phải trốn đến các tu viện, và sau cùng phải sang Pháp. Tuy được b́nh an ở đây, ḷng Mẹ vẫn luôn quan tâm đến hội ḍng và gia đ́nh của Mẹ. Nhưng trong tất cả, Mẹ hoàn toàn tin tưởng vào Chúa, và Mẹ hằng cầu nguyện cho họ khỏi mọi nguy hiểm. Khi b́nh an đă trở lại, Mẹ liền trở về.
Măi đến năm 1844, các phần tử của ḍng mời được công khai khấn ḍng. Dù vẫn c̣n một số khó khăn thử thách, ḍng tiếp tục từ từ phát triển.
Đến năm 1849, nhiều lần Mẹ Gioaquina bị té xỉu, và v́ đó trong năm năm cuối đời, Mẹ bị hoàn toàn tê liệt. Mẹ cũng bị cấm khẩu trong một thời gian. Sau khi Mẹ được chịu các phép bí tích sau hết một cách thật sốt sắng và cảm động. Mẹ Gioaquina đă âm thầm qua đời tại Barcêlôna ngày 28 tháng 8 năm 1854.
Mẹ Gioaquina đă để lại cho con cái của Mẹ một mẫu gương anh hùng đối với t́nh yêu Thiên Chúa. Hai mươi lăm sơ thuộc ḍng của Mẹ đă bị giết trong Nội Chiến Tây Ban Nha từ năm 1936 đến năm 1939. Mẹ Gioaquina đă được phong chân phước năm 1940, và được phong thánh năm 1959.