THÁNH NỮ
ROSA ĐỆ LIMA
(1586-1617)
“Lạy Chúa, xin gia tăng đau khổ cho con – Cùng với các đau khổ, xin tăng bội t́nh yêu cho trái tim con”
Năm 1533, phần đất Peru mầu mỡ ở Nam Mỹ, được t́m thấy bởi một nhóm người Tây Ban Nha dưới sự lănh đạo của ông Phanxicô Pizarro. Pery trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha và thủ đô ban đầu đặt tại Cuzco, sau dời về Lima, “kinh thành các vua”.
Chính tại đây, ông Gaspar de Flores, người Tây Ban Nha, đă cưới người vợ bản xứ là bà Maria d”Olivia. Ông bà sinh được mười người con. Ngày 20-4-1586, một bé gái chào đời. V́ quá yếu ớt nên bé đă được Rửa Tội ngay tại nhà. Người ta lấy tên thánh của mẹ đỡ đầu là bà Isabel de Harrara và đặt tên cho bé là Isabella. Ít tuần sau, cha mẹ đưa con tới nhà thờ Thánh Sebastien để Cha sở, là Cha Don Antonio Polanco, làm phép bù cho bé. Sau này bé lănh phép Thêm Sức do Đức Cha Toribio, Tổng Giám Mục thành Lima. Trong dịp đặc biệt này, bà Maria d’Olivia thấy có một bông hồng lạ ở trong nôi con, nên tên thánh khi chịu phép Thêm sức của bé đă được đặt là Rose (Hồng).
Bé Hồng có bộ tóc xoắn rất xinh. Hồi chừng 4-5 tuổi, khi đang chơi với người anh tinh nghịch, bé đă bị cậu ném bùn dơ lên tóc. Bé kêu lên cản anh, nhưng cậu ta chẳng những không ngưng, mà c̣n cảnh cáo: “Sao mày hô hoán lên thế! Mày không biết rằng lửa hỏa ngục sẽ thiêu rụi bộ tóc của những người kiêu ngạo chỉ để ư đến bộ tóc đẹp như của mày sao?” Nghe anh cảnh cáo thế, Bé ̣a lên khóc. Nhưng cũng từ đó bé đổi hẳn thái độ. Bé lấy kéo cắt ngay đi những lọn tóc quăn óng ả, và từ đấy không để tính tự ái ngăn cản ước muốn vào Thiên Đàng của bé. Khi biết được chuyện, ba má đă la rầy bé về việc cắt tóc, nhưng bé nhẫn nhục chịu la và nhận h́nh phạt.
Có lẽ cô Hồng đă đọc truyện Thánh Cataria Siena, và chịu ảnh hưởng nhiều về đời sống thánh thiện của vị Thánh nữ Tiến sĩ này. Thật vậy, từ khi lên mười, cô bé đă từng cảm nghiệm được T́nh yêu Chúa mănh liệt. Mỗi lần quỳ trước Thánh Thể, cô bé như được bao phủ bằng sự hiện diện đích thực của Chúa. Cũng chính v́ thế, vào thời gian này, cô bé đă tự ư và âm thầm khấn giữ Đức Khiết Trinh để chứng tỏ ḷng luôn luôn yêu mến duy một ḿnh Chúa Giêsu.
Bé Hồng lây cái tính sợ bóng tối của bà thân mẫu: cả hai mẹ con không bao giờ dám tới chỗ tối. Tuy sợ bóng tối, nhưng khi cầu nguyện, th́ cô bé lại thích ở một ḿnh trong bóng tối, v́ lúc ấy cô được hoàn toàn hướng về Chúa mà không bị ai thấy. Một đêm kia Hồng nán lại cầu nguyện lâu hơn tại một cái cḥi ngoài vườn. Bà mẹ sợ có chuyện gi xẩy ra cho con gái, mà bà lại sợ tối, nên đă nhờ chồng dẫn ra. Khi thấy cha mẹ tới, Hồng ngưng cầu nguyện, đứng dậy và xin lỗi cha mẹ. Trong lúc về, cô tự nghĩ, “Mặc dầu má cũng nhát như ḿnh, thế mà má cảm thấy an toàn khi có ba ở gần. Vậy sao ḿnh lại sợ bóng tối khi biết chắc chắn có Chúa Giêsu, Bạn Trăm Năm luôn ở bên?”. Bị cảm kích bởi ư tưởng đó, Hồng đă sửa được tính nhát, không c̣n sợ bóng tối nữa.
Trong cảnh nhà đông con, ông thân sinh lại buôn bán thua lỗ, nên gia đ́nh phải sống trong cảnh thiếu thốn, Hồng phải cuốc đất trồng bông và thường đem bông ra chợ bán. Cô tỏ ra thành thạo trong việc bán bông. Anh cô, Fernand, là người thông cảm và hiểu em ḿnh có khiếu buôn bán khác với các em khác. Khi Hồng tới tuổi trưởng thành, có nhiều chàng mong được xe duyên với cô. V́ vậy ông bà thân sinh đă quan tâm nhiều đến việc chọn bạn trăm năm cho con, nhưng Hồng một mực từ chối. Cũng v́ nhất định từ chối việc kết hôn, mà Hồng suốt hơn mười năm đă lănh biết bao cay đắng, bao khổ đau từ mọi phía. Song song với việc từ chối kết hôn, cô nhất quyết xin cho được nhập Ḍng Đaminh lúc 20 tuổi, và đă tự ư khấn sống Khiết trinh trọn đời.
Từ thời thơ ấu, khi mới lên 4-5 tuổi, Hồng đă can đảm dẹp tự ái và hy sinh cắt đi những lọn tóc xinh xắn, nên cô đă được Chúa ban cho hiểu biết con đường dẫn tới Chúa là những đau khổ và hy sinh, hy sinh những ǵ ưa thích nhất và can đảm gánh chịu những gi trái ư nhất. Bài học đó, cô nh́n ngắm tượng Chúa chịu nạn, với măo gai, với những vết thương đẫm máu xé nát toàn thân! V́ thế, để nên giống nhiều lần chỉ ăn bánh ḿ với chút nước lă; cũng nhiều khi không ăn uống ǵ cả. Càng lớn lên, cô càng t́m nhiều cách phạt xác. Cô lấy những cây có chất hóa học đốt cháy để bôi lên ḿnh làm cho cháy da; hoặc t́m những cây có lông ngứa, cọ xát vào ḿnh để chịu ngứa mà không găi suốt ngày; hoặc dùng roi đánh tội đến chảy máu. Khi được phép cha mẹ, cô đă dọn ra sống tại cái cḥi ngoài vườn. Ở đấy, cô làm một giường bằng gạch và rễ cây lộm cộm, khiến thân xác không thể t́m thấy thoải mái trong giấc ngủ. Khi bà thân mẫu muốn cô đội một ṿng hoa, cô theo lời mẹ, nhưng đă độn một ít gai nhọn ở trong ṿng. Bên cạnh cḥi, cô làm một nhà nhỏ để thường xuyên săn sóc những người già yếu không được ai săn sóc thuốc thang, cơm nước.
Để thưởng công hy sinh nhiều của cô, Chúa Giêsu và Đức Mẹ hiện ra với cô nhiều lần. Chúa hiện ra với dáng vóc và trạc tuổi cô. Hồng rất tôn kính, mến yêu và phó thác nơi Đức Mẹ. Có những đêm kéo dài với hy sinh, cô thường xin Đức Mẹ đánh thức kịp giờ tham dự Thánh lễ. Mỗi sáng khi thức dậy, cô được trông thấy gương mặt Đức Mẹ trong ánh b́nh minh. Ngoài ra, Hồng c̣n được Thiên thần Bản mạnh thường xuyên hiện ra để cùng cầu nguyện với cô, an ủi hoặc dạy cô tập nhân đức.
Càng lớn tuổi Hồng càng t́m mọi cách hy sinh và phạt xác cách dũng cảm hơn. Để noi gương Chúa Giêsu và cảm thông sự thương khó của Người, cô thường vác một cây thập giá nặng ở ngoài vườn, và thường dùng xích sắt đánh phạt ḿnh. Suốt đời cô mang trên ngực lời tâm niệm và cầu nguyện này: “Lạy Chúa, xin gia tăng đau khổ cho con – Cùng với các đau khổ, xin tăng bội T́nh yêu cho trái tim con”. Cô đă được T́nh yêu Chúa thiêu đốt và thúc bách, đến nỗi chỉ nói về Chúa. Khi nh́n thấy cô hoặc nghe cô nói, người ta thấy như những lưỡi lửa từ cô thấu nhập vào người nghe. Hiện tượng nầy cũng thường xảy ra khi người ta thấy cô chầu Thánh Thể và khi cô rước lễ.
Chúa đă ban nhiều đặc ân cho Hồng, nhưng đời cô cũng bị bao phủ bằng đau khổ từ lúc bốn, năm tuổi. Quỷ dữ cũng được phép bua vây cô bằng nhiều thứ cám dỗ, và nó chỉ giảm bớt cám dỗ khi nào cô chịu giảm bớt hăm ḿnh hoặc ươn ái kéo dài giờ ngủ. Trong một thời gian khá lâu, cô bị các linh mục kiểm tra và các bác sĩ khám nghiệm những hiện tượng siêu nhiên nơi cô. Nhất là suốt ba năm cuối đời, cô bị chính quyền quán thúc, dưới sự chèn ép của Don Goanzalo de Massa và bà vợ ông ta. Tại đây, cô chịu mọi cực khổ trong cơn bệnh cuối đời. Nhưng càng đau khổ, cô càng cầu nguyện và luôn lặp lại: “ Lạy Chúa, xin gia tăng đau khổ cho con – Cùng với các đau khổ, xin tăng bội t́nh yêu cho trái tim con”. Trong thời gian bị quản thúc, Hồng từ gĩa cơi đời ngày 24-8-1617, lúc mới 31 xuân xanh. Rất nhiều người đă đến viếng xác cô trong nhiều ngày, trước khi tiễn đưa cô đến phần mộ.
Măi sau khi cô Hồng qua đời, dân thành Lima mới hiểu biết và cảm nghiệm sâu xa ảnh hưởng cuộc sống của cô. Họ hết ḷng tôn kính cô. Khi quan tài của cô tiến vào phố nhà thờ chính ṭa, mọi người than khóc tiếc thương cô pha lẫn niềm hân hoan chung của dân thành. Sau cùng di hài của cô được an táng nơi Tu viện ḍng Đaminh tại Lima. V́ đă xảy ra nhiều phép lạ và nhiều người được chữa lành khi cầu nguyện trên mộ cô, nên xác cô được di về thánh đường Thánh Đaminh. Ngày nay, xác cô được tôn kính trong một nhà nguyện riêng. Rosa đệ Lima được Đức Giáo Hoàng Clementê X phong thánh ngày 30-8-1671. Thánh Nữ được tôn kính khắp miền Mỹ châu thuộc Tây Ban Nha. Thánh Nữ thường được tŕnh bày với biểu hiệu gồm một cái neo, một triều thiên hoa hồng, và một đô thị. Đặc biệt Thánh Nữ được tuyên xưng làm bổn mạng của Miền Nam Mỹ và của quốc gia Phi Luật Tân.